Opstand binnen het Franse leger

De Nationale Gardes en de restanten van de linie regimenten werden samengevoegd. In de zomer van 1790 braken in diverse garnizoenen muiterijen uit; het rapport hierover aan de Nationale Conventie eindigde met de conclusie, dat ‘er nu geen staatsmacht meer is die respect kan afdwingen.  het kwaad groeit met de dag, het beperkt zich niet tot enkele afzonderlijke eenheden waar men debatteert met het oog op eigen voordeel; in Straatsburg hebben zeven regimenten een militair congres gevormd, waarin elk regiment is vertegenwoordigd door drie afgevaardigden.   Vertegenwoordigers van het Franse volk, gebruikt al uw krachten om de vloedgolf van militaire opstanden te keren, wacht niet tot nieuwe en nog woestere stormen losbarsten die ook de sterkste dammen zullen doorbreken het militaire comité probeerde wel tegenmaatregelen te nemen, maar bezat niet de middelen om de troepen in het gareel te brengen.

In Nancy, waar nog drie regimenten van het oude leger over waren, werden de officieren mishandeld en de regiments kas geplunderd; de Nationale Garde, gestuurd om de orde te herstellen, sloot zich bij de muiters aan. Wel werd de leider van het oproer gearresteerd en tot de galeien veroordeeld, maar de radicalen protesteerden zo fel dat het vonnis werd ingetrokken; toen de man na zijn vrijlating op april 1792 in Parijs arriveerde, werd hij door de menigte toegejuicht.

Bij de ontsnappingspoging van Lodewijk XVI bleek nogmaals dat de koning vrijwel geen loyale troepen meer over had; het jaar erop werd hij terechtgesteld. Toen de Europese mogendheden in actie kwamen, bracht Frankrijk het restant van de strijdkrachten tegen hen in het veld. De generaals die de troepen aanvoerden waren nooit zeker van de steun van de Nationale Conventie; elke fout of tegenslag kon hen op het schavot brengen.

Bij het uitbreken van de revolutie dachten weinig mensen aan een oorlog; de Nationale Conventie legde zelfs een publieke belofte af dat het Franse leger nooit meer zou worden ingezet om een andere natie van haar vrijheid te beroven. Voor de protectie van la patrie zou een geregeld leger worden gevormd uit vrijwilligers, zo nodig aangevuld met militietroepen. De politieke belangstelling voor een nieuw leger richtte zich vooral op de Nationale Garde, de democratisch opgezette troepenmacht die de eerste constitutionele fase vertegenwoordigde van de revolutie en tegelijk een afspiegeling werd van de politieke organisatie van het nieuwe Frankrijk.