Van Italiaan tot Fransman dankzij Lodewijk XV

Het is waar dat Corsica, voor Frankrijk het eiland in 1768 overnam, vooral op het veel dichterbij gelegen Italië gericht was, waaran het ook zijn geschreven taal en cultuur dankte. Maar Napoleon Bonaparte gaf nooit blijk van enige genegenheid voor Italië als land, hij was het eens met de definitie die Metternich ervan faf: louter een geografisch begrip en toen hij zijn zoon en erfgenaam tot koning van Rome benoemde, greep hij terug op een heel andere en veel oudere entiteit. Hij gaf ook nooit blijk van enige gevoelsmatige band met de historische Italiaanse steden die hij eenvoudigweg behandelde als de gouden of zilveren muntstukken die hij van zijn vijanden kon afpikken om er familieleden of bondgenoten mee te belonen.

De Italianen zelf minachtte Napoleon. Als Corsicaan in Ajaccio was zijn blik naar buiten naar de zee gewend en zo ontwikkelde hij als jongen bewondering voor de Brits marine die, zover van huis met zoveel zelfvertrouwen de Middelandse Zee Beheerste. Napoleon sprak ooit de wens uit als adelborst bij de Britse marine te gaan dienen, om dan te zijner tijd het gezag te voeren over zo’n prachtige, glanzende gepolijste, smetteloos geboende en ontzagwekkende driedekker die van tijd tot tijd in de haven voor anker ging. Daar was echter geld voor nodig en vooral ook invloed een kruiwagen en zijn famlie beschikte over geen van beide.

Dat ging dus over. Maar het is pikant om even stil te staan bij deze vroegste ambitie en te beseffen hoe anders de geschiedenis had kunnen verlopen als zijn jongeswens was vervuld. Als jongen onderscheiddde Napoleon Bonaparte zich al door zijn talken voor wiskunde dat voor zijn hele carrière van onschatbare waarde zou zijn. Het zou hem op de zee ook goed van pas zijn gekomen en hij zou het bij de marine ongetwijfeld ver geschopt hebben en Nelsen naar de kroon hebben gestoken. In werkelijkheid werd en bleef de zee die zo verlokkend was voor Corsicanen met ambitie zijn doodsvijand.

De ware strategische betekenis ervan heeft hij nooit begrepen en de rol die de macht ter zee speelde in de wereldpolitieke verhoudingen is hem altijd ontgaan. Zijn laatste fatale fout was op 15 juli 1815 kort na de slag van Waterloo aan boord te stappen van HMS Bellerophon, om nooit meer een vrij man te zijn. Napoleon Bonapartes verbittering over de Britten kwam gedeeltijk voort uit zijn overtuiging dat de macht die ze ontleenden aan hun superioriteit op zee als het ware onnatuurljk was, oneerlijk zelfs. Het was zijn frustratie over het onbillijke succes van de blokkade die hem het eindeloze labyrint van het continentale stelse in lokte, een belangrijk factor is zijn ondergang. De enige andere gelegenheid waarbij Bonparte als huurling zijn zwaard aanbood, was toen hij, nadat hij al was opgeleid en als officier ingelijfd in het Franse Leger, uit woede over het uitblijven van promotie overwoog in dienst te treden van de sultan van Turkije, zoals veel Europese officieren in die tijd deden.

Maar ook dit moment ging voorbij omdat zich net op tijd een mogelijkheid voordeed Frankrijk in een hogere rang te dienen. Napoleon Bonaparte had niet het temperament van een huurling. Maar hij was ook geen patriot. Hij werd niet gedreven door sentimenten van religieuze of andere aard. Zo er al krachten van metafysische aard waren die invloed op hem hadden dan was hij een overigens willig slachtoffer van bijgeloof. Hij geloofde in zijn gesternte net als de oude Romeinen die hij bewonderde voor zover hij iemand bewonderde. Hij had het gevoel dat hij voorbestemd was en het grootste deel van zijn leven vertrouwde hij daarop. Maar al was hij dan zeker van zijn lotsbestemming hij was niettemin vast van plan die met eigen hersenen, armen en wilskracht aan de gebeurtenissen te ontworstelen. In zijn praktische overwegingen was hij helder en consisten.

Napoleon  was geen huursoldaat die een betaalmeester zocht, geen patriot gedreven door een onstoffelijk ideaal, hij zocht een bron van macht, die wilde hij veroveren en dan steeds meer macht verwerven. Dus vroeg hij zichzelf af: waar ligt de dichstbijzijnde bron van macht? En het antwoord kwam onmiddelijk: in Frankrijk. Van daar de betekenis van Napoleon Bonapartes geboortedatum die hem tot onderdaan van de Franse kroon maakte. Vrouwe Fortuna had nog een verassin in petto. Van 1792 tot 1786 berustte het feitelijke gezag over Corsica of liever gezegd over de ommuurde kuststeden bij een Bretonse edelman de graaf de Marbeuf. Hij organiseerde zijn eigen plaatselijke partij waarvan ook Carlo Napoleon Bonaparte deel van uitmaakte.

Carlo was praktisch platzak maar hij kon zich op zijn zestien adelskwartieren beroepen. Vandaar dat Marbeuf hem naar Versailles kon sturen als vertegenwoordiger van de plaatselijke adel. Hij bleef een tijdje weg en zo kon Marbeuf, zestig jaar oud maar zijn hele leven een rokkenjager in alle rust een verhouding hebben met Letizia ( daar zijn thans aanwijzingen voor).

Als tegenprestatie maakte hij gebruik van een fonds dat elk jaar 600 plaatsen op Franse Topscholen toewees aan kinderen van arme Franse ouders die adelsbrieven konden tonen. Veel kon de familie niet maar dat kon ze wel en op 31 december 1778 kreeg de jonge Napoleon Bonaparte negen jaar oud door het ministerie van oorlog een plaats op een koninklijke militaire school toegewezen. Zijn oudere broer Joseph viel hetzelfde voorrecht ten deel dankzij Marbeuf konden ze beiden gratis terecht op een voorbereidingsschool in Autun.